ΙΕΡΟ ΒΗΜΑ

Οι τοιχογραφίες στο Ιερό Βήμα της Καπνικαρέας

 

Στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης της αψίδας του ιερού βήματος απεικονίζεται η Θεοτόκος σε προτομή στο γνωστό τύπο της Βλαχερνίτισσας με το Χριστό-Εμμανουήλ. Στην αμέσως επόμενη ζώνη υπάρχει η παράσταση της Κοινωνίας των Αποστόλων και στην τελευταία ζώνη της αψίδας εικονίζονται ανά ζεύγη, σαν συλλειτουργούντες ιεράρχες, οι άγιοι:  Κύριλλος Αλεξανδρείας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος (στα αριστερά από το τρίλοβο παράθυρο του ιερού βήματος), Μέγας Βασίλειος και Γρηγόριος ο Θεολόγος (στα δεξιά). Στην καμάρα του ιερού βήματος έχει εικονογραφηθεί η παράσταση της Πεντηκοστής. Στο νότιο τοίχο του ιερού βήματος, κάτω από την Πεντηκοστή, εικονίζονται σε μετάλλια οι ιεράρχες: Άγιος Πολύκαρπος, επίσκοπος Σμύρνης και Άγιος Αντύπας, επίσκοπος Περγάμου. Κάτω από τους ιεράρχες, στην ημικυκλική κόγχη, που σχηματίζεται στο νότιο τοίχο του ιερού βήματος πάνω από τη δίοδο προς το διακονικό, εικονίζεται ο Άρχων Γαβριήλ. Αντίστοιχα, στο βόρειο τοίχο του ιερού βήματος, κάτω από την παράσταση της Πεντηκοστής, εικονίζονται σε μετάλλια οι ιεράρχες: Άγιος Γρηγόριος, επίσκοπος Νύσσης και Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, επίσκοπος Αντιοχείας. Ακριβώς κάτω από τους ιεράρχες, στην αντίστοιχη ημικυκλική κόγχη, που υπάρχει στο βόρειο τοίχο του ιερού βήματος πάνω από τη δίοδο προς την πρόθεση, εικονίζεται ο Άρχων Μιχαήλ ο φύλαξ.

Στην εικονογράφηση του ιερού Βήματος θα συμπεριλάβουμε και τις παραστάσεις του ανατολικού σκέλους του σταυρού αφού συμπληρώνουν την εικονογράφηση της αψίδας και αποτελούν επίσης έργα του Κόντογλου:

Την καμάρα του ανατολικού σκέλους  καταλαμβάνει η παράσταση της Ανάληψης του Κυρίου. Στο νότιο τοίχο, κάτω από την παράσταση της Ανάληψης, εικονίζεται ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, επίσκοπος Αθηνών στα δυτικά και στα ανατολικά εξαπτέρυγο σε μετάλλιο. Στο βόρειο τοίχο αντίστοιχα, επίσης κάτω από την παράσταση της Ανάληψης, εικονίζεται ο Άγιος Κλημάτιος, επίσκοπος Αθηνών, στα δυτικά και εξαπτέρυγο σε μετάλλιο στα ανατολικά.

Η Πρόθεση και το Διακονικό εικονογραφήθηκαν εξ ολοκλήρου από το μαθητή του Κόντογλου Σπύρο Παπανικολάου και το βοηθό του Γ. Καρποντίνη με το εξής εικονογραφικό πρόγραμμα:

ΠΡΟΘΕΣΗ

Στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης της πρόθεσης εικονίζεται η Άκρα ταπείνωσις. Εκατέρωθεν της παράστασης, στα δεξιά του παραθύρου της κόγχης, εικονίζεται  Άγγελος Κυρίου, καθώς επίσης και στα αριστερά του παραθύρου υπάρχει, όμοια σε στάση τριών τετάρτων, Άγγελος Κυρίου. Στην καμάρα της πρόθεσης εικονίζεται ο Ιησούς Χριστός ως Μεγάλης Βουλής Άγγελος. Το νότιο τοίχο καταλαμβάνει η παράσταση «Η Θυσία του Αβραάμ» ενώ στο βόρειο τοίχο υπάρχει το εικονογραφικό θέμα «Η Σκηνή του μαρτυρίου».

ΔΙΑΚΟΝΙΚΟ

Στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης του διακονικού εικονίζεται η Παναγία ως Ζωοδόχος Πηγή, ενώ στην υποκείμενη ζώνη, δεξιά και αριστερά του παραθύρου της κόγχης, εικονίζονται αντίστοιχα οι  Θεοπάτορες Άγιος Ιωακείμ και Αγία Άννα σε στάση τριών τετάρτων με τα χέρια υψωμένα προς την Παναγία. Στην καμάρα του διακονικού εικονίζεται ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, στο νότιο τοίχο η Κλήσις του Πέτρου και στο βόρειο οι Άγιοι τρεις παίδες εν καμίνω.

Παρακάτω θα παραθέσουμε εικονογραφικό υλικό και ανάλυση για το έργο του Κόντογλου.

Περισσότερες πληροφορίες για κάθε παράσταση μπορείτε να δείτε κάνοντας κλικ πάνω στις εικόνες.

 

 1. Η ΠΛΑΤΥΤΕΡΑ

Η Πλατυτέρα

Η Πλατυτέρα

 

2. Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Η Κοινωνία των Αποστόλων

Η Κοινωνία των Αποστόλων

 

3. ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝΤΕΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ

Οι Συλλειτουργούντες Ιεράρχες στην αψίδα του Βήματος.

Οι Συλλειτουργούντες Ιεράρχες στην αψίδα του Βήματος.

 

4. ΑΛΛΟΙ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΣΤΟ ΙΕΡΟ ΒΗΜΑ

Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης

Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης

 

5. ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΙ

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ

 

6. Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ

Η Πεντηκοστή

Η Πεντηκοστή

 

7. Η ΑΝΑΛΗΨΗ

Η Ανάληψη

Η Ανάληψη

 

 

 

 

 

 

 

Άδεια Creative Commons
Αυτή η εργασία χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s